Nang tuyến giáp là gì? Nguyên nhân và cách chữa trị
U nang tuyến giáp là bệnh lý xuất hiện khá phổ biến hiện nay, đặc biệt là phụ nữ. Bệnh khiến nhiều người lo lắng về tình trạng, mức độ ảnh hưởng tới sức khỏe. Vậy nang tuyến giáp là gì và liệu có nguy hiểm khi mắc phải bệnh này? Bạn hãy cùng Nutricare Pharma tìm hiểu về bệnh ngay nếu bản thân nghi ngờ hoặc có người thân quen đang có các triệu chứng hoặc được chẩn đoán bị u nang tuyến giáp.
>> Xem thêm: Sữa dành cho bệnh tuyến giáp
Nang tuyến giáp là gì?
Nang tuyến giáp là một khối bất thường hình thành trong tuyến giáp (1 tuyến nhỏ nằm ở trước khu vực cổ) bên trong chứa dịch hoặc hỗn hợp dịch và mô đặc. Phần lớn các nang tuyến giáp là lành tính và được phát hiện tình cờ khi siêu âm vùng cổ.
Nang tuyến giáp là bệnh lý phát triển ở khu vực bên trong cổ
Nang tuyến giáp là tổn thương dạng túi chứa dịch phát triển trong tuyến giáp. Phần lớn nang tuyến giáp là lành tính, chỉ một tỷ lệ nhỏ có liên quan đến ung thư tuyến giáp. Kích thước nang rất đa dạng, từ vài milimét đến vài centimet. Các nang nhỏ 2–3 mm khá thường gặp và thường được phát hiện tình cờ khi siêu âm tuyến giáp.
Bệnh có thể gặp ở nhiều lứa tuổi nhưng phổ biến hơn ở người trưởng thành, đặc biệt là phụ nữ trung niên từ 40–60 tuổi. Đa số các nang tuyến giáp kích thước nhỏ không gây triệu chứng. Khi nang phát triển lớn hoặc chèn ép các cấu trúc lân cận, người bệnh có thể xuất hiện cảm giác vướng hoặc khó chịu vùng cổ, khó nuốt, khàn tiếng, ho kéo dài hoặc khó thở. Trong một số trường hợp, người bệnh có thể tự sờ thấy hoặc quan sát thấy khối nổi ở phía trước cổ.
Tuy nhiên, các triệu chứng như khó nuốt, khó thở hoặc khàn tiếng thường chỉ xuất hiện khi khối nang có kích thước tương đối lớn hoặc nằm ở vị trí gây chèn ép. Vì vậy, siêu âm tuyến giáp là phương pháp quan trọng giúp phát hiện sớm và đánh giá đặc điểm của nang tuyến giáp, từ đó xác định nguy cơ lành tính hay ác tính và lựa chọn hướng theo dõi hoặc điều trị phù hợp.
Dấu hiệu mắc Nang tuyến giáp
Nang tuyến giáp là tổn thương chứa dịch hoặc hỗn hợp dịch – mô đặc xuất hiện trong tuyến giáp. Phần lớn các nang tuyến giáp là lành tính và không gây triệu chứng rõ rệt, đặc biệt khi kích thước nhỏ. Tuy nhiên, khi nang phát triển lớn hoặc gây chèn ép các cơ quan lân cận, người bệnh có thể gặp các dấu hiệu sau:
1. Xuất hiện khối ở vùng cổ
Đây là dấu hiệu thường gặp nhất.
Người bệnh có thể tự sờ thấy hoặc nhìn thấy khối nổi ở phía trước cổ, di động theo nhịp nuốt.
2. Khó nuốt hoặc cảm giác vướng cổ
Nang kích thước lớn có thể chèn ép thực quản, gây cảm giác nuốt vướng hoặc khó nuốt thức ăn.
3. Khó thở
Trường hợp nang phát triển lớn hoặc nằm ở vị trí đặc biệt có thể chèn ép khí quản, gây khó thở, nhất là khi nằm ngửa.
4. Thay đổi giọng nói
Người bệnh có thể bị khàn tiếng hoặc thay đổi giọng nói khi khối nang chèn ép hoặc ảnh hưởng đến dây thần kinh thanh quản quặt ngược.
Đây là dấu hiệu cần được đánh giá kỹ vì cũng có thể liên quan đến các tổn thương ác tính của tuyến giáp.
5. Đau hoặc khó chịu vùng cổ
Thông thường nang tuyến giáp không gây đau.
Đau có thể xuất hiện khi nang bị xuất huyết bên trong, viêm hoặc nhiễm trùng, khiến khối nang tăng kích thước đột ngột.
6. Thay đổi chức năng tuyến giáp
Đa số nang tuyến giáp không làm thay đổi nồng độ hormone tuyến giáp.
Tuy nhiên, trong một số trường hợp, nang có thể đi kèm các bệnh lý tuyến giáp khác gây:
Cường giáp: hồi hộp, tim đập nhanh, sụt cân, run tay, dễ cáu gắt.
Suy giáp: mệt mỏi, tăng cân, da khô, táo bón, giảm khả năng tập trung.
Nang tuyến giáp có nhiều dấu hiệu để nhận biết
>> Tham khảo thêm:
- Người già ăn bơ có tốt không? Tác dụng của bơ với người cao tuổi
- Gợi ý các loại thức uống dinh dưỡng cho người già tốt với sức khỏe
Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của nang tuyến giáp
Hiện nay, nguyên nhân chính xác gây nang tuyến giáp vẫn chưa được xác định hoàn toàn. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy bệnh có liên quan đến một số yếu tố nguy cơ sau:
1. Thoái hóa các nhân tuyến giáp
Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Nhiều nang tuyến giáp được hình thành do các nhân giáp lành tính bị thoái hóa, xuất huyết hoặc tích tụ dịch bên trong theo thời gian, tạo thành các nang chứa dịch.
2. Các bệnh lý tuyến giáp
Những người mắc các bệnh lý tuyến giáp như bướu giáp đa nhân, viêm tuyến giáp, cường giáp hoặc suy giáp có thể có nguy cơ xuất hiện nhân giáp và nang tuyến giáp cao hơn người bình thường.
3. Yếu tố di truyền
Tiền sử gia đình có người mắc các bệnh lý tuyến giáp, đặc biệt là bướu giáp nhân hoặc ung thư tuyến giáp, có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện các bất thường tại tuyến giáp, trong đó có nang tuyến giáp.
4. Thiếu i-ốt kéo dài
I-ốt là nguyên liệu cần thiết để tuyến giáp tổng hợp hormone. Thiếu i-ốt trong thời gian dài có thể gây phì đại tuyến giáp, hình thành bướu giáp nhân và làm tăng nguy cơ xuất hiện các nang tuyến giáp.
5. Tiếp xúc với bức xạ ion hóa
Tiếp xúc với tia xạ vùng đầu – cổ hoặc môi trường có mức phóng xạ cao là yếu tố nguy cơ đã được chứng minh đối với các bệnh lý tuyến giáp, đặc biệt là nhân giáp và ung thư tuyến giáp. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp tiếp xúc phóng xạ đều dẫn đến nang tuyến giáp.
6. Tuổi và giới tính
Nang tuyến giáp thường gặp hơn ở phụ nữ, đặc biệt trong độ tuổi trung niên. Nguy cơ mắc bệnh cũng tăng dần theo tuổi.
7. Rối loạn miễn dịch
Một số bệnh tự miễn của tuyến giáp như Viêm tuyến giáp Hashimoto có thể làm thay đổi cấu trúc tuyến giáp và góp phần hình thành các nhân hoặc nang tuyến giáp. Tuy nhiên, hiện chưa có bằng chứng cho thấy mọi trường hợp suy giảm miễn dịch hoặc nhiễm virus, vi khuẩn đều trực tiếp gây nang tuyến giáp.
Lưu ý
Các yếu tố như hút thuốc lá, béo phì, chế độ ăn uống không hợp lý và lối sống thiếu lành mạnh có thể làm tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh lý nội tiết và chuyển hóa, nhưng không được xem là nguyên nhân trực tiếp gây nang tuyến giáp. Chúng chủ yếu đóng vai trò là yếu tố nguy cơ góp phần vào sự phát triển của các bệnh lý tuyến giáp nói chung.
Có nhiều nguyên nhân dẫn tới sự hình thành bệnh nang tuyến giáp
Tham khảo thêm:
Cách chẩn đoán bệnh nang tuyến giáp
Hiện nay có 2 cách để chẩn đoán, xác định căn bệnh này bao gồm chẩn đoán bằng triệu chứng lâm sàng và chẩn đoán bằng triệu chứng cận lâm sàng. Sau khi chẩn đoán bệnh chính xác, bác sĩ sẽ có hướng điều trị thích hợp, hiệu quả nhất cho bệnh nhân.
Chẩn đoán bằng triệu chứng lâm sàng
Lúc đầu các bác sĩ thường thăm khám, chẩn đoán cho bệnh nhân thông qua những triệu chứng lâm sàng. Tuy nhiên phương pháp chẩn đoán này lại rất khó áp dụng cho các u nang có kích thước nhỏ (<3mm). Kích cỡ này rất khó xác định bằng mắt thường, cần đến các phương pháp như siêu âm để phát hiện chính xác.
Trong tình huống không phát hiện bệnh sớm, khi nang tuyến giáp tiến triển đến giai đoạn nặng, kích thước u nang sẽ khá to. Điều này dẫn tới các triệu chứng như khàn tiếng, khó nuốt, khó thở bởi vì u nang tương đối cứng, xuất hiện ở khu vực trước cổ. Khi thăm khám, bác sĩ sờ nắn sẽ cảm nhận được khối u bằng tay. Nếu bệnh nhân có u nang ác tính, phần da ở xung quanh khối u sẽ xuất hiện tình trạng chảy máu, sùi loét hoặc thâm sạm.
Chẩn đoán bằng triệu chứng cận lâm sàng
Trong quá trình thăm khám sức khỏe định kỳ, người bệnh nên thực hiện một số kỹ thuật, phương pháp chẩn đoán cụ thể như sau:
Siêu âm tuyến giáp: Giúp bệnh nhân phát hiện sớm u nang ngay từ khi kích cỡ còn nhỏ. Đồng thời còn xác định được tình trạng, tính chất của u nang.
Xét nghiệm chức năng tuyến giáp: Xét nghiệm máu cũng là phương pháp có thể xác định chính xác tình trạng nang tuyến giáp là dạng cường giáp, suy giáp hay bình thường.
Chọc hút tế bào: Phương pháp chẩn đoán này sẽ giúp bệnh nhân nang tuyến giáp xác định chính xác tính chất của khối nang là ác hay lành tính.
Chẩn đoán bệnh nang tuyến giáp bằng triệu chứng cận lâm sàng
Tổng hợp các cách điều trị nang tuyến giáp
Sau khi thực hiện các phương pháp chẩn đoán, bác sĩ sẽ xác định được chính xác tình trạng bệnh lý của bạn. Lúc này cơ sở y tế sẽ chỉ định phương pháp điều trị thích hợp, hiệu quả nhất để hạn chế các biến chứng, giúp người bệnh nhanh chóng phục hồi. Cụ thể có những phương pháp điều trị nang tuyến giáp như sau:
Chọc hút dịch nang
Khi nang tuyến giáp chỉ chứa dịch, bác sĩ sẽ chỉ định người bệnh ứng dụng phương pháp chọc hút dịch để loại bỏ chúng. Thông thường các khối u nang sau khi chọc hút dịch 1 – 2 lần sẽ tự động biến mất.
Chọc hút dịch nang
Phẫu thuật
Nếu tình trạng bệnh lý của bệnh nhân rơi vào trường hợp nang tuyến giáp có kích cỡ 3mm trở lên, chèn ép khiến người bệnh khó thở, nghẹn (thuộc dạng lành tính) thì bác sĩ sẽ khuyến cáo phương pháp phẫu thuật loại bỏ khối u.
Đối với khối nang nghi ngờ ác tính, người bệnh cũng cần phẫu thuật. Điều này sẽ xác định chính xác các dấu hiệu ung thư. Tuy nhiên sau khi phẫu thuật xong, hiện tượng di căn hạch ở cổ có khả năng sẽ xuất hiện.
Phẫu thuật
Đốt sóng cao tần RFA
Đốt sóng cao tần RFA là phương pháp điều trị bệnh nang tuyến giáp bằng nhiệt độ cao dựa vào các dòng điện chạy qua kim đốt. Hiện nay đốt sóng cao tần RFA là cách thức chữa trị bệnh lý này hiện đại và hiệu quả nhất (không cần phẫu thuật).
Đốt sóng cao tần RFA
Một số lưu ý dành cho bệnh nhân nang tuyến giáp
Trong quá trình chẩn đoán, thực hiện việc chữa trị bệnh nhân cần chú ý thêm một số yếu tố nhất định. Có thể kể tới:
Hỗ trợ kiểm soát, điều trị bệnh bằng chế độ dinh dưỡng lành mạnh.
Ưu tiên các thực phẩm giàu i-ốt, rau xanh, các loại hạt, sữa chua ít béo, thịt gà, trứng và hoa quả.
Hạn chế ăn các loại thực phẩm như đậu nành, đồ hộp, đồ đã chế biến sẵn, đồ giàu chất xơ, đông lạnh, đồ chiên rán, béo mỡ, đồ ngọt.
Kiêng ăn lúa mạch, lúa mì, nội tạng và các thực phẩm có quá nhiều chất xơ dư thừa (đậu, rau…).
Bổ sung sữa dinh dưỡng dành cho người bị nang tuyến giáp như Thực phẩm dinh dưỡng y học Leanpro Thyro (gọi chung là Leanpro Thyro).
Tâm lý người bệnh phải thoải mái, tránh mệt mỏi, suy nghĩ và stress.
Định kỳ thăm khám bệnh, tuân thủ hướng dẫn điều trị từ bác sĩ.
Sinh hoạt điều độ, ăn uống đúng chế độ dinh dưỡng thích hợp.
Bệnh nhân nên bổ sung sản phẩm dinh dưỡng y học để hỗ trợ cải thiện nang tuyến giáp. Xem thêm: TẠI ĐÂY
Vậy, nang tuyến giáp 3mm có nguy hiểm không?
Đây là kích cỡ phổ biến nhất của các khối u lành tính khi xuất hiện ở tuyến giáp. Hầu hết chúng không gây nguy hiểm tới cơ thể người bệnh, khối u chỉ chuyển sang ác tính nếu chứa thêm hỗn hợp dịch và mô đặc. Lúc này xác suất diễn biến thành ung thư sẽ cao hơn bình thường.
Lời kết
Bài viết trên đây Nutricare Pharma đã cùng bạn tìm hiểu rõ nguyên nhân, triệu chứng và cách chữa nang tuyến giáp là gì. Căn bệnh này thực ra khá dễ điều trị nếu bạn phát hiện và điều trị sớm. Nếu bạn muốn cơ thể nhanh phục hồi, thúc đẩy quá trình chữa trị tốt hơn thì cân nhắc sử dụng thêm sữa Leanpro Thyro nhé.
Mọi thắc mắc về dinh dưỡng cho bệnh nang tuyến giáp vui lòng liên hệ hotline 1800 6742, fanpage: Nutricare Pharma để được tư vấn cụ thể. Hoặc đặt mua sản phẩm trực tiếp tại gian hàng chính hãng của Nutricare Pharma trên Shopee, Lazada, Tiki.
*Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán và điều trị y khoa.
*Sử dụng cho người bệnh với sự giám sát của nhân viên y tế
